Bí ẩn tên lửa: Nga đang thử nghiệm vũ khí gì ở Bắc Cực?

https://www.bbc.com/vietnamese/world-49320354
Một vụ phóng tên lửa của Nga hôm 5/7/2019Bản quyền hình ảnhVALERY SHARIFULINImage captionMột vụ phóng tên lửa của Nga hôm 5/7/2019

Năm kỹ sư hạt nhân Nga thiệt mạng trong một vụ nổ động cơ tên lửa đã được chôn cất tại Sarov, một thị trấn tách biệt, nằm cách khoảng 373km về phía đông Moscow, nơi sản xuất đầu đạn hạt nhân.

Cơ quan hạt nhân nhà nước Nga, Rosatom, cho biết các chuyên gia lúc đó đang thử nghiệm động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, cơ quan này không cho biết thông tin kỹ thuật chi tiết.

Vụ thử nghiệm diễn ra trên một cơ sở ngoài khơi ở Bắc Cực, tại bãi thử nghiệm của hải quân Nga.

Mỹ nghi vụ nổ ở Nga xuất phát từ thử tên lửa hành trình dùng năng lượng hạt nhân

Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân, đổ lỗi cho Nga

NATO cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước tên lửa

Nga trước đó đã thử một tên lửa tuần du chạy bằng năng lượng hạt nhân có tên là ‘Burevestnik’.

Tuy nhiên, giới chức không nêu rõ hệ thống nào được đưa ra thử nghiệm trong vụ tai nạn hôm thứ Năm, 8/8/2019.

Sau vụ nổ, đã xảy ra tình trạng tỷ lệ bức xạ tăng vọt trong suốt 40 phút tại Severodvinsk, thành phố cách 40km về phía đông của bãi thử nghiệm Nyonoksa nằm bên Bạch Hải.

Giới chức Severodvinsk cho biết mức độ bức xạ trong thành phố đạt 2 microsievert mỗi giờ, sau đó rơi trở lại mức bình thường là 0,11 microsievert. Cả hai mức này đều quá nhỏ để gây bệnh.

Ba kỹ sư khác bị thương trong vụ nổ, hiện đang ở trong bệnh viện, Rosatom nói.

Giới chuyên gia ở Nga và phương Tây cho biết, vụ thử này nhiều khả năng có liên quan đến 9M730 Burevestnik, có nghĩa là "petrel", một loại chim biển. Tổng thống Vladimir Putin đã mô tả loại tên lửa này trong bài phát biểu trước quốc Qội Nga vào tháng 3/2018. Nato đã đặt cho tên lửa này tên gọi SSC-X-9 Skyfall.

Mark Galeotti, nhà phân tích và nghiên cứu hàng đầu về Nga tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng Hoàng gia Anh (Royal United Services Institute – Rusi), nói rằng lực đẩy hạt nhân đặt ra những thách thức lớn về kỹ thuật.

"Tốc độ di chuyển phải tương thích với trọng lượng tên lửa, và có nguy cơ là tên lửa sẽ xả khí thải phóng xạ ở bất cứ nơi nào nó trên đường bay của nó," ông nói với BBC.

"Những hệ thống mới này có nguồn gốc từ thời Liên Xô – chúng được lôi ra, được đầu tư làm mới."

Theo ông Putin, lực đẩy hạt nhân của Burevestnik sẽ cho nó tầm hoạt động "không giới hạn".

Tuy nhiên, vụ nổ Nyonoksa có thể liên quan đến một loại vũ khí khác, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tương đương:

• một tên lửa tuần du đối hạm tầm xa loại mới, có tên là Zircon, di chuyển với tốc độ siêu thanh – nó có thể bay với tốc độ nhanh gấp tám lần tốc độ âm thanh, quân đội Nga nói.

• một thiết bị không người lái hoạt động dưới nước tầm xa loại mới, được phóng từ tàu ngầm, được gọi là Poseidon

Chúng ta biết gì về vụ nổ?

Năm kỹ sư hạt nhân thiệt mạng là các chuyên gia "tinh hoa" và "anh hùng", những người hiểu về sự rủi ro và từng thực hiện các thử nghiệm trước đây trong "điều kiện cực kỳ khó khăn", quan chức cấp cao của Rosatomông , Valentin Kostyukov, nói.

Ông Valentin Kostyuko là người đứng đầu trung tâm hạt nhân Sarov – một cơ sở bí mật thời Chiến tranh Lạnh phụ trách kho bom hydro của Nga.

Ông nêu danh tính năm người thiệt mạng, gồm: Alexei Vyushin (nhà thiết kế và chuyên gia phần mềm); Yevgeny Korotayev (kỹ sư điện cao cấp); Vyacheslav Lipshev (trưởng nhóm thử nghiệm khoa học); Sergei Pichugin (kỹ sư kiểm tra); Vladislav Yanovsky (phó trưởng phòng thử nghiệm khoa học).

Severodvinsk map

Ban đầu, Bộ Quốc phòng nói vụ nổ ngày 8/8 có liên quan đến động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng, và có hai người chết nhưng không nêu rõ nạn nhân là ai.

Vụ cháy tàu ngầm Nga: 5 điều chúng ta đã biết

Nga công bố 14 sỹ quan cao cấp chết trong tàu ngầm

Tàu ngầm Nga xuống lòng Bắc Cực làm gì?

Sau đó, Rosatom cho biết cuộc thử nghiệm có liên quan đến "nguồn nhiên liệu đồng vị phóng xạ" và đã diễn ra tại một điểm thử nghiệm ngoài khơi.

Các kỹ sư đã hoàn thành thử nghiệm, nhưng đột nhiên một đám cháy bùng phát và động cơ phát nổ, khiến những người này bị văng xuống biển, Rosatom nói.

Ngay sau vụ nổ, chính quyền Severodvinsk đã báo cáo tình trạng tỷ lệ bức xạ tăng cao kéo dài 40 phút trong thành phố. Tin này đã khiến người dân địa phương đổ xô đi mua hết lượng iốt trong các hiệu thuốc trong thành phố.

Thuốc iốt cung cấp một số bảo vệ khỏi iốt phóng xạ – và nhu cầu đối với sản phẩm này đã tăng vọt trong thời kỳ xảy ra thảm họa Chernobyl năm 1986.

Nyonoksa test site hoarding, Oct 2018Bản quyền hình ảnhREUTERSImage captionCơ sở thử nghiệm của Nyonoksa bắt nguồn từ thời Liên Xô

Trước cuộc thử nghiệm, Bộ Quốc phòng đã khoanh vùng cấm ở Vịnh Dvina – vùng biển phía bắc của bãi thử Nyonoksa. Khu vực này sẽ tiếp tục đóng cửa với tàu bè dân sự cho đến đầu tháng Chín.

Barents Observer, một trang web của Na Uy chuyên về tin tức Bắc Cực, tường thuật rằng một tàu hàng hạt nhân chuyên dụng của Nga, Serebryanka, đã ở trong khu vực cấm này vào ngày 9/8.

Có suy đoán rằng tàu được triển khai để thu dọn bất kỳ mảnh vỡ phóng xạ nào trong trường hợp thử nghiệm thất bại, và có thể hiện đang làm điều đó.

Nhưng khu vực cấm cũng có thể là một biện pháp phòng ngừa, nhằm đối phó với khả năng nhiên liệu tên lửa độc hại rò rỉ vào nước, nơi người dân địa phương đánh bắt cá.

Liệu tên lửa chạy bằng năng lượng hạt nhân có thể làm thay đổi cuộc chơi?

Mark Galeotti của Rusi nói rằng "có rất nhiều nghi ngờ đối với việc liệu Burevestnik có thành công hay không".

Ông lưu ý rằng một tên lửa tối tân khác của Nga là Bulava, "đã có nhiều năm thử nghiệm thất bại".

Tên lửa Zircon và Poseidon là những dự án tiên tiến hơn. Thiết bị không người lái hoạt động dưới nước Poseidon thì là sản phẩm vốn đã có ở dạng nguyên mẫu.

Nhưng Poseidon, giống như Burevestnik, có vẻ như là loại vũ khí "tận thế", ông Galeotti nói – không thể sử dụng vào bất kỳ trường hợp nào trừ phi tiến hành chiến tranh hạt nhân toàn diện.

Tờ báo của chính phủ Nga Rossiiskaya Gazeta hồi tháng trước mô tả Burevestnik là "vũ khí báo thù". Đó cũng là cụm từ được Đức Quốc xã sử dụng để mô tả tên lửa V của họ, bắn vào Vương quốc Anh vào cuối Thế chiến thứ Hai.

Tờ báo cho biết Burevestnik – có khả năng bay dài và tránh được các hệ thống phòng không – sẽ nhắm vào bất kỳ cơ sở hạ tầng quan trọng nào còn sót lại sau khi cá tên lửa đạn đạo xuyên lục địa của Nga đã tấn công lãnh thổ đối phương.

Với sự sụp đổ gần đây của Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF), Mỹ hiện sẽ tập trung nhiều hơn vào việc "phát triển kho vũ khí tầm trung", ông Galeotti nói.

"Quân đội Nga cũng muốn khả năng đó, bởi vì họ cũng lo lắng về Trung Quốc", ông nói thêm.

Virus-free. www.avast.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s